Chủ Nhật, ngày 08 tháng 9 năm 2013

“Loạn” thực phẩm chức năng: Người tiêu dùng có thể khởi kiện

Cùng với sự phát triển mau chóng của thị trường thực phẩm chức năng , tình trạng bát nháo về chất lượng, hỗn loạn về giá cả và nội dung lăng xê của những sản phẩm này khiến cơ quan chức năng khó quản lý và kiểm soát. Bên cạnh đó, mức xử phạt về hành vi quảng cáo thực phẩm sai quy định còn quá nhẹ, chưa đủ sức răn đe khiến  thực phẩm chức năng  vẫn xuất hiện tràn lan, gây thiệt hại cho người tiêu dùng.


“Loạn” thực phẩm chức năng: Người tiêu dùng có thể khởi kiện
  thực phẩm chức năng được bán ở các hiệu thuốc dễ làm người bệnh
nhầm tưởng là thuốc chữa bệnh 

 Hàng “đội giá” qua đa cấp 

Thống kê của Hiệp hội  thực phẩm chức năng  Việt Nam, hiện cả nước có gần 2.000 doanh nghiệp sinh sản và kinh dinh với hơn 10.000 sản phẩm có mặt trong nước. Người tiêu dùng từ chỗ bơ, thậm chí chưa từng nghe nói đến TPCN thì nay đã quen dùng và coi TPCN như cơm ăn, nước uống hàng ngày. Nhận thấy TPCN là mảnh đất màu mỡ, nên hơn 90% số DN bấy lâu thuần tuý chỉ sản xuất dược phẩm đã nhanh chóng dự vào hoạt động sản xuất, nhập cảng, kinh dinh TPCN. Chính vì điều này đã khiến tình trạng sản xuất, nhập cảng thực phẩm chức năng trở nên bát nháo. Đáng nói hơn, nhiều công ty còn thành lập cả hệ thống bán hàng đa cấp lôi kéo nhiều người tham dự, tạo nên những kênh phân phối bát nháo với hàng loạt các vụ lừa đảo đã được phát hiện trong thời kì gần đây.

Với hình thực phẩm chức năng  thức đa cấp, các “đại lý” lôi kéo người khác bằng cách bơm công hiệu sản phẩm có thể làm nở ngực, giảm cân nhanh, trị viêm gan B, ung thư... Trong khi đó, phần nhiều các sản phẩm này chưa đưa ra được bằng cớ khoa học về thử nghiệm lâm sàng. Nhiều DN phê chuẩn hình thức người bệnh viết thư cảm ơn hoặc truyền hình giới thiệu bệnh nhân đã khoẻ mạnh nhờ dùng loại “thần dược” này. Tuy nhiên, để xử phạt các công ty quảng cáo phóng đại không dễ. Thực tế số sản phẩm thực phẩm chức năng  , cũng như doanh nghiệp bị phát hiện, đình chỉ và xử lý vẫn còn rất khiêm tốn.

Theo con số của Cục An toàn thực phẩm - Bộ Y tế, mỗi năm, có khoảng 1.000 hồ sơ đăng ký nội dung lăng xê thực phẩm chức năng   nhưng có tới 90% số hồ sơ có vấn đề và bị yêu cầu chỉnh sửa nội dung lăng xê phải đúng như tác dụng của sản phẩm. Cả thảy lăng xê TPCN chữa khỏi bệnh này hay bệnh kia đều là không chuẩn xác. Theo quy định việc giới thiệu, lăng xê sản phẩm thực phẩm chức năng   không đúng sự thật sẽ xử phạt hành chính, thu hồi giấy phép và sản phẩm.

Thạc sỹ Nguyễn Thanh Nga- chủ một doanh nghiệp chuyên kinh dinh dược phẩm cho biết, giờ người tiêu dùng mới chỉ hiểu được 50% công dụng của các loại TPCN. thực phẩm chức năng không phải là thuốc nên không có tác dụng chữa bệnh mà chỉ tương trợ điều trị bệnh. Bởi vậy, bất cứ sản phẩm TPCN được quảng cáo để dùng trị bệnh là hoàn toàn sai, nên người tiêu dùng phải rất cảnh giác, cân nhắc trước khi sử dụng TPCN và cần được tư vấn bởi các nhà chuyên môn, bác sĩ, bác sĩ. Cũng theo bà Nga, giá gốc của các sản phẩm TPCN có nguồn cội từ Mỹ, Úc… không cao nhưng khi về đến Việt Nam, qua các khâu thuế và nhà phân phối, sản phẩm này đã “đội giá” lên tới hàng triệu đồng. Nếu một công ty nhập cảng các loại thực phẩm chức năng   không rõ cội nguồn xuất xứ, hoặc hàng Trung Quốc, rồi dán tem của những nước Anh, Mỹ, Úc thì lợi nhuận là khôn cùng lớn.

 Quản lý chặt quảng cáo 

Theo quy định về việc chỉ dẫn quản lý quảng cáo trong lĩnh vực y tế thì các cơ quan phát hành quảng cáo chỉ được tiến hành quảng cáo những nội dung đã được giám định. Tuy nhiên, giờ, việc vi phạm vẫn xảy ra. Thực tiễn trong thời gian vừa qua, các cơ quan thanh tra của ngành y tế đã xử lý rất nhiều vụ vi phạm về quảng cáo nhưng chỉ xử lý được doanh nghiệp có thực phẩm chức năng  , mà chẳng thể xử lý các cơ quan phát hành lăng xê, bởi thế hình thức xử lý này chỉ là hình thức chạy theo vụ việc, rất khó ngăn chặn từ đầu.

Đánh giá về tình trạng lăng xê sản phẩm TPCN tràn lan hiện thời, trạng sư Nguyễn Tiến Hoà- Đoàn luật sư TP Hà Nội nhận xét, theo Luật quảng cáo Nhà nước khuyến khích và tạo điều kiện thuận tiện để người có sản phẩm thực hiện việc quảng cáo. Tuy nhiên, pháp luật cũng quy định việc quảng cáo phải được thực hiện trên nguyên tắc xác thực, đúng tác dụng của sản phẩm, không được lăng xê lừa dối, nói quá tác dụng… đặc biệt trong lĩnh vực thực phẩm, vì đây là loại hàng hóa đặc biệt, liên can trực tiếp đến sức khỏe, thậm chí tính mạng người sử dụng.

Cũng theo trạng sư Hoà, trong trường hợp người tiêu dùng nghi ngờ sản phẩm thực phẩm chức năng   mà mình đang sử dụng có nguy cơ gây hại cho sức khoẻ thì họ có thể đem mẫu TPCN đó đến Cục VSATTP - Bộ Y tế để được kiểm nghiệm, xác minh rõ thành phần. Nếu cơ quan này kết luận những thành phần có trong thực phẩm chức năng mà người tiêu dùng đang sử dụng gây hại cho sức khoẻ người dùng thì họ có thể gửi đơn khởi kiện đến toà án để được bồi thường và xử lý theo quy định của luật pháp.

Vì thế, người tiêu dùng nên cân nhắc trước khi sử dụng các loại thực phẩm chức năng đang lưu hành trên thị trường, không nên tin vào những lời lăng xê của người bán. Bên cạnh đó, để hạn chế tình trạng quảng cáo thực phẩm chức năng gian dối, sai sự thực, cơ quan chức năng cần tăng cường hơn nữa sự phối hợp trong thanh tra, thẩm tra và xử lý vi phạm.
Ngọc Bảo : ANTD
Xem tiếp : Thời điểm thực phẩm chức năng “loạn” bạn phải làm gì ?

1 nhận xét: